|
|
|

| Toetanchaton wordt geboren rond 1342 voor Christus. Wanneer hij acht of negen jaar jong is, sterft Farao Smenchkare, opvolger van Achnaton. Smenchkare is waarschijnlijk de volle broer van Toetanchaton. Beiden zijn hoogstwaarschijnlijk kinderen van Achnaton. Hun moeder is diens minnares, Kiya, en niet zijn vrouw Nefertiti. Om zijn aanspraak op de troon te bevestigen trouwt Toetanchaton met Anchesenpaaton, de weduwe van Smenchkare. Anchesenpaaton was de derde dochter van Achnaton, zij trouwden dus met hun halfzus. Zij is dan ongeveer dertien jaar oud, Toetanchaton slechts acht of negen. Het is rond 1334 voor Christus. Aangezien hij nog erg jong is, is Eje, de vader van Nefertiti, zijn raadsman, terwijl Horemheb, de opperbevelhebber van het leger, zijn strategisch adviseur is. Eje zou Toetanchamon opvolgen als Farao, Horemheb zou die rol overnemen na de dood van Eje. | ||
|
|
||
|
Klik
op het Anch plaatje voor de stamboom van Toetanchamon
|
||
| De eerste twee jaar regeert Toetanchaton vanuit Achetaton, de stad opgericht door zijn vader Achnaton. Daarna verhuist hij naar Memphis, nabij het huidige Caïro. Tijdens zijn vierde regeringsjaar verandert hij zijn naam in Toetanchamon, de naam van zijn vrouw wordt Anchesenamon. Het meergodendom wordt hersteld, en Toetanchamon erkent dat Achnaton foutief heeft gehandeld. Dit gebeurt waarschijnlijk op verzoek van zijn adviseurs, onder druk van de machtige priesters. | ||
|
|
Op zijn zeventiende of achttiende jaar, na 9 jaar regeren, overlijdt hij. Vrij plotseling, en onder verdachte omstandigheden. Onderzoek van de mummie heeft aangetoond dat zijn schedel beschadigd was, alsof hij een klap gekregen had. Hij zou niet meteen gestorven zijn, gezien de gedeeltelijke genezing van de wond, en een sterfbed gehad hebben van een of twee maanden. Dat hij aan een ziekte was overleden, lijkt derhalve niet correct en zeker niet de hoofdoorzaak van zijn dood. Een ongeluk zou mogelijk zijn, maar de wond zat op een beschermde plek van zijn schedel. Dit duidt erop dat hij vermoord zou kunnen zijn. Omstandigheden rond zijn dood doen dit ook vermoeden. Echter dit zou alleen door iemand gedaan kunnen zijn, die dicht genoeg bij hem kon komen om hem zo te verwonden. Theorieën omtrent een mogelijke dader zijn er voldoende. | |
| De Hittieten, een vijandig volk uit Syrië zouden het gedaan kunnen hebben. Echter de kans dat deze jonge Farao zelf ten strijde trok lijkt zeer gering. | ||
| De priesters worden genoemd, maar die hadden niets van hem te vrezen. Integendeel, Toetanchamon was al jaren geleden begonnen met het terugdraaien van het monotheïsme naar het oorspronkelijke meergodendom. | ||
| Eje, de opa van zijn vrouw, is genoemd. Maar hij had een ererol bij de hoofdceremonie van de begrafenis van Toetanchamon, het openen van de mond, een rol die hij nooit gekregen zou hebben als hij een verdachte was geweest. Echter, in het in 1999 verschenen boek 'The murder of Tutankhamen', geschreven door Bob Brier, wordt de conclusie getrokken dat Eje de moordenaar is, juist gebaseerd op de omstandigheden rond het openen van de mond. Als motief wordt Eje's hang naar macht genoemd, die was afgenomen door het volwassen worden van Toetanchamon. Dit lijkt in het geval van Eje geen overtuigende verklaring, aangezien Eje al een oudere man was en derhalve minder drang had om nog zelf Farao te worden. Bovendien leek Eje zich meer bezig te houden met het verleden dan met de toekomst, blijkens de afbeeldingen van zijn vroegere vrouw, de moeder van Nefertiti, in zijn graf. | ||
| Horemheb lijkt een zeer geschikte verdachte te zijn. Als adviseur kon hij dicht bij Toetanchamon komen en met hem alleen zijn. Hij streefde naar macht, en uit de verwikkelingen na de dood van Toetanchamon, blijkt dat Eje en de weduwe Anchesenamon er alles aan deden om een heerschappij onder Horemheb te vermijden (info). Waarschijnlijk was Horemheb toen al een verdachte. Echter ook de theorie dat Horemheb de dader geweest zou zijn is niet steekhoudend. Op de voet van een van de beelden van Horemheb staat een interessante tekst: 'Egyptische broeders, vergeet nooit wat de buitenlanders onze Farao Toetanchamon hebben aangedaan'. | ||
| Aangezien er geen aanwijzingen zijn dat er flink gestreden werd met vreemde volkeren, lijkt deze tekst te verwijzen naar persoonlijk leed van Toetanchamon. Indien buitenlanders de Farao gedood zouden hebben, moet dat aan het hof zelf geweest zijn. Hier waren echter geen buitenlanders in grote getale aanwezig, maar wel een enkele. Deze persoon diende al onder Amenhotep III, de opa van Toetanchamon, en ook onder Achnaton. Deze persoon had Achnaton het monotheïsme onderwezen. Tutu werd hij genoemd, en de Bijbel en de Koran verwijzen naar hem, onder de naam Mozes (info). Tutu had een zeer goed motief: het was Toetanchamon geweest, die als eindverantwoordelijke het monotheïsme had afgeschaft. Een situatie die Tutu tot zijn wanhoopsdaad gebracht kan hebben. De bijbel zelf geeft aan dat Mozes een dood op zijn geweten heeft. Exodus 2:23 verhaalt dat na vele dagen de Farao van Egypte stierf. Dit kan een verwijzing naar het sterfbed van Toetanchamon zijn. De Exodus verhaalt dat de Farao kwaad was. Dit zou een verwijzing naar Horemheb, de toekomstige Farao, geweest kunnen zijn, die vals beschuldigd werd. Na gevlucht te zijn van het hof van de Farao vanwege de moord die hij begaan had, keerde Mozes terug, om zijn volk uit Egypte weg te leiden naar het beloofde land. Het was waarschijnlijk Horemheb die, intussen Farao geworden, hen dan achtervolgt. De tekst op zijn beeld over 'de buitenlanders', verwijst naar hen. Horemheb wilde de werkelijke moordenaar van Toetanchamon achtervolgen, om zijn eigen naam te reinigen. Toegegeven, er is alleen indirect bewijs voor deze redenering, maar het lijkt zeer aannemelijk dat Toetanchamon is vermoord door Mozes. | ||
| Horemheb, Farao geworden na Eje, wist zoveel mogelijk de sporen die doen herinneren aan de Amarna periode. De naam Aton verdwijnt definitief op de achtergrond, tempels die ter ere van Aton waren blijven bestaan werden alsnog gesloopt en als bouwmateriaal voor nieuwe tempels gebruikt. De graven van de Amarna heersers in Achetaton werden systematisch vernietigd. Echter het graf van Toetanchamon blijft onaangetast. Horemheb toont zijn respect voor deze jonge Farao, die de Amarna periode al had afgezworen. Daarmee probeert hij tevens zijn onschuld voor diens moord aan te geven. | ||
| Door de rigoureuze aanpak van Horemheb raakt het graf van Toetanchamon al gauw in de vergetelheid. Zo kon het duren tot 1922 na Christus dat het graf van Toetanchamon met zijn prachtige inhoud werd gevonden. Niet helemaal onaangetast, blijkbaar was er toch bezoek geweest van grafrovers, maar die waren in ieder geval op tijd gestopt. Carter trof overhoop gehaalde zaken aan in de voorkamer, maar een ongeschonden graf: Toetanchamon, begraven in goud, omringd door de mooiste spullen uit zijn korte leven. | ![]() |
|